Tác giả: Tả Khưu Minh.
Xuất xứ: Quốc Ngữ – Tấn Ngữ Bát.
Thời đại: Xuân Thu.
Thể tài: Tản văn.
Nguyên văn: 叔向見韓宣子，宣子憂貧，叔向賀之。宣子曰：“吾有卿之名而無其實，無以從二三子，吾是以憂，子賀我，何故？”
對曰：“昔欒武子無一卒之田，其宮不備其宗器，宣其德行，順其憲則，使越於諸侯。諸侯親之，戎狄懷之，以正晉國。行刑不疚，以免於難。及桓子，驕泰奢侈，貪欲無藝，略則行志，假貨居賄，宜及於難，而賴武之德以沒其身。及懷子，改桓之行，而修武之德，可以免於難，而離桓之罪，以亡於楚。夫郤昭子，其富半公室，其家半三軍，恃其富寵，以泰於國。其身屍於朝，其宗滅於絳。不然，夫八郤，五大夫，三卿，其寵大矣，一朝而滅，莫之哀也，唯無德也。今吾子有欒武子之貧，吾以為能其德矣，是以賀。若不憂德之不建，而患貨之不足，將吊不暇，何賀之有？”
宣子拜，稽首焉，曰：“起也將亡，賴子存之，非起也敢專承之，其自桓叔以下，嘉吾子之賜。”
Phiên âm: Thúc Hướng kiến Hàn Tuyên Tử. Tuyên Tử ưu bần. Thúc Hướng hạ chi. Tuyên Tử viết: “Ngô hữu khanh chi danh nhi vô kỳ thực, vô dĩ đồ nhị tam tử, ngô thị dĩ ưu. Tử hạ ngã, hà cố?” Đối viết: “Tích Loan Võ tử vô nhất tốt chi điển, kỳ cung bất bị kỳ tông khí; Tuyên kỳ đức hành, thuận kỳ hiến tắc, sử việt ư chư hầu. Chư hầu thân chi, Nhung Địch hoài chi, dĩ chính Tấn quốc; hành hình bất cứu, dĩ miễn ư nan. Cập Hoàn Tử kiêu thái xa xỉ, tham dục vô nghệ, lược tắc hành chí, giả thải cư hối, nghi cập ư nan; nhi lại võ chi đức, dĩ một kỳ thân. Cập Hoài Tử, cải Hoàn chi hành, nhi tu Võ chi đức, khả dĩ miễn vu nan; nhi ly Tuyên chi tội, dĩ vong vu Sở. Phu Khước Chiêu Tử, kỳ phú bán công thất, kỳ gia bán tam quân. Thị kỳ đương sủng, dĩ thái vu quốc. Kỳ thân hộ vu Triều, kỳ tông diệt vu Giáng. Bất nhiên, phù bát khước ngũ đại phu tam khanh, kỳ sủng đại hỹ, nhất triều nhi diệt, mạc chi suy dã, duy vô đức dã. Kim ngô tử hữu Loan Tử chi bần, ngô dĩ vi năng kỳ đức hỹ, thị dĩ hạ. Nhược bất ưu đức chi bất kiến, nhi hoạn hóa chi bất túc, tương điếu bất hạ, hà hạ chi hữu?” Tuyên Tử bái khể thủ yên, viết: “Khởi dã tương vong, lại tử tồn chi. Phi Khởi dã cảm chuyên thừa chi, kỳ tự Hoàn Thúc dĩ hạ, gia ngô tử chi tứ.”
Dịch nghĩa: Thúc Hướng gặp Hàn Tuyên Tử. Tuyên Tử thì lo lắng về cái nghèo, còn Thúc Hướng chúc mừng điều đó. Tuyên Tử nói rằng: “Ta mang danh khanh tướng mà (chức đó) không có của cải, không biết lấy gì để mà theo (giao du) với mấy ông (chức cao), ta vì thế mà lo phiền. Ông lại chúc mừng ta, là vì sao?” Đáp rằng: “Xưa Loan Vũ Tử không có một tốt ruộng (100 khoảnh ruộng), trong cung của ông không có đầy đủ đồ đạc tế tự, (thế mà ông vẫn) truyền bá đức hạnh, thuận theo phép tắc, khiến cho thanh thế vượt hơn các nước chư hầu. Các nước chư hầu thân cận với ông ấy, Nhung Địch cũng nhớ tưởng (quy phụ) đến, làm yên định nước Tấn, thực thi hình phạt mà không hổ thẹn, làm (cho nơi nơi) thoát cái cảnh nạn tai. Đến Hoàn Tử, buông thả mặc sức tiêu pha, tham dục không cùng, làm trái quy tắc, đi theo ý riêng, tham ô của công, đút lót tiền của, nên đáng lẽ lúc gặp nạn cũng chỉ nương theo cái đức của Võ mà sống trọn tuổi đời. Đến Hoài Tử, thay đổi cách làm việc của Hoàn, mà tu sửa cái đức của Võ, lại có thể thoát được nạn tai, mà vì mắc phải cái tội của Hoàn, nên bỏ trốn qua nước Sở. Quan đại phu Khước Chiêu Tử, của cải (ông) chiếm phân nửa ông vua, gia đình (ông) chiếm phân nửa ba quân. Cậy nhờ vào phú quý vinh hoa, sự sủng ái của vua, mà kiêu ngạo với người dân trong nước. Bản thân ông ta phơi thây ở trong triều, tổ tông ông ta lại bị tuyệt diệt ở đất Giáng. Không những thế, trong 8 người họ Khích có 3 người làm quan Khanh, 5 người là Đại Phu, thân được nhiều ân sủng lớn như thế, chỉ một chốc mà tan mất, không phải là đau thương sao, chỉ bởi do không có đức vậy. Nay ông (bạn tôi) có cái nghèo của Loan Tử, ta cho rằng (ông) có thể đạt tới cái đức (ông ấy), vì thế mà chúc mừng. Nếu như không lo lắng chuyện đạo đức không được kiến thiết (gầy dựng), mà lại chỉ lo của cải (trong nhà) không đủ, chia buồn lại không kịp, có gì phải chúc mừng?” Tuyên Tử dập đầu bái tạ, nói rằng: “Khởi này sắp chết, nhờ ông mà còn (tồn tại), không phải Khởi này dám nhận cho riêng mình mà còn cả họ Hoàn Thúc của ta về sau, tốt đẹp đều nhờ ơn của ông”.
Nguyễn Thanh Lộc dịch
Nguồn: https://baike.baidu.com/item/%E5%8F%94%E5%90%91%E8%B4%BA%E8%B4%AB
Van hoc Han Nom 